26.02.2016

Uszkodzenie płatów czołowych (1) - informacje ogólne

Płaty czołowe to największa i najbardziej zróżnicowana część mózgu. Uszkodzenie płatów czołowych w wyniku udaru lub urazu może zaburzać funkcje językowe, pamięciowe, emocjonalne i wykonawcze. Zespół zaburzeń po uszkodzeniu płatów czołowych nazywa się często zespołem czołowym lub zespołem płata czołowego. W kontekście uszkodzenia płata czołowego mówi się najczęściej o zaburzeniu funkcji wykonawczych, czyli zachowań związanych z rozumowaniem, planowaniem, samokontrolą i rozwiązywaniem problemów.


Najczęściej spotykane konsekwencje uszkodzenia jednego lub obu płatów czołowych to między innymi:
  •  Afazja ruchowa
  • Nieumiejętność rozpoczęcia działania, brak napędu, utrata zainteresowań, adynamia, apatia
  • Zmniejszenie niepokoju i troski o przyszłość
  • Impulsywność
  • Podatność na rozproszenia, podążanie za przypadkowymi bodźcami
  • Brak inicjatywy i spontaniczności
  • Skłonność do dowcipkowania, wesołkowatość
  • Upośledzenie pamięci świeżej
  • Zaburzenia uwagi i koncentracji
  • Utrata zdolności myślenia w kategoriach abstrakcyjnych
  • Niezdolność planowania i realizowania działań zgodnie z planem, trudności w planowaniu i wykonywaniu działań w określonej kolejności i określonym czasie
  • Nie branie pod uwagę konsekwencji własnych działań
  • Sztywność myślenia i działania
  • Tendencja do perseweracji - powtarzanie słów lub zachowań, niemożność ich zatrzymania
  • Echolalia lub echopraksja - powtarzanie po kimś słów, zdań lub gestów (np. powtarzanie pytania zamiast odpowiadania na nie)
  • Anozognozja - brak świadomości występujących problemów, zaprzeczanie chorobie
Występowanie bądź brak wymienionych wyżej objawów zależy od głębokości urazu i miejsca uszkodzenia. Innego typu zaburzenia dominują przy uszkodzeniu części grzbietowo-bocznej płatów czołowych (częstym w udarze mózgu lub zamkniętym urazie mózgu po wypadku), jeszcze inne przy uszkodzeniu części przypodstawnych (nadoczodołowych) lub części przyśrodkowych (które są zazwyczaj konsekwencją pęknięcia tętniaka). Zatem zespół czołowy to nie jednolity zbiór objawów, ale raczej powinno się mówić o kilku zespołach czołowych, w zależności od miejsca uszkodzenia mózgu.

W następnych artykułach opiszę bardziej szczegółowo poszczególne objawy uszkodzenia płatów czołowych w zależności od miejsca uszkodzenia.


Zobacz także:
Uszkodzenie płatów czołowych (2) - Zespół grzbietowo-boczny
Uszkodzenie płata czołowego (3) - Zespół przypodstawny (nadoczodołowy)