Uszkodzenie płatów czołowych (1) – informacje ogólne

Płaty czołowe to największa i najbardziej zróżnicowana część mózgu. Uszkodzenie płatów czołowych w wyniku udaru lub urazu może zaburzać funkcje językowe, pamięciowe, emocjonalne i wykonawcze. Zespół zaburzeń po uszkodzeniu płatów czołowych nazywa się często zespołem czołowym lub zespołem płata czołowego. W kontekście uszkodzenia płata czołowego mówi się najczęściej o zaburzeniu funkcji wykonawczych, czyli zachowań związanych z rozumowaniem, planowaniem, samokontrolą i rozwiązywaniem problemów.


Najczęściej spotykane konsekwencje uszkodzenia jednego lub obu płatów czołowych to między innymi:
Lobes of the brain - Uszkodzenie płatów czołowych (1) - informacje ogólne
  •  Afazja ruchowa
  • Nieumiejętność rozpoczęcia działania, brak napędu, utrata zainteresowań, adynamia, apatia
  • Zmniejszenie niepokoju i troski o przyszłość
  • Impulsywność
  • Podatność na rozproszenia, podążanie za przypadkowymi bodźcami
  • Brak inicjatywy i spontaniczności
  • Skłonność do dowcipkowania, wesołkowatość
  • Upośledzenie pamięci świeżej
  • Zaburzenia uwagi i koncentracji
  • Utrata zdolności myślenia w kategoriach abstrakcyjnych
  • Niezdolność planowania i realizowania działań zgodnie z planem, trudności w planowaniu i wykonywaniu działań w określonej kolejności i określonym czasie
  • Nie branie pod uwagę konsekwencji własnych działań
  • Sztywność myślenia i działania
  • Tendencja do perseweracji – powtarzanie słów lub zachowań, niemożność ich zatrzymania
  • Echolalia lub echopraksja – powtarzanie po kimś słów, zdań lub gestów (np. powtarzanie pytania zamiast odpowiadania na nie)
  • Anozognozja – brak świadomości występujących problemów, zaprzeczanie chorobie

Występowanie bądź brak wymienionych wyżej objawów zależy od głębokości urazu i miejsca uszkodzenia. Innego typu zaburzenia dominują przy uszkodzeniu części grzbietowo-bocznej płatów czołowych (częstym w udarze mózgu lub zamkniętym urazie mózgu po wypadku), a jeszcze inne przy uszkodzeniu części przypodstawnych (nadoczodołowych) lub części przyśrodkowych (które są zazwyczaj konsekwencją pęknięcia tętniaka). Zatem zespół czołowy to nie jednolity zbiór objawów, ale raczej powinno się mówić o kilku zespołach czołowych, w zależności od miejsca uszkodzenia mózgu.

W następnych artykułach opiszę bardziej szczegółowo poszczególne objawy uszkodzenia płatów czołowych w zależności od miejsca uszkodzenia.

Zobacz także:
Uszkodzenie płatów czołowych (2) – Zespół grzbietowo-boczny
Uszkodzenie płata czołowego (3) – Zespół przypodstawny (nadoczodołowy)