17.11.2010

Udar prawej półkuli mózgu

Prawa półkula mózgu kontroluje ruch i czucie w lewej części ciała. Udar obejmujący prawą półkulę powoduje zazwyczaj niedowład lub paraliż lewej nogi lub ręki.

Zmiany poznawcze często są subtelne. Nie są tak widoczne jak zaburzenia językowe po uszkodzeniu lewej półkuli, dlatego mogą pozostawać niezauważone przez dłuższy czas. W takiej sytuacji rehabilitacja skupia się na usprawnianiu ruchowym. Czasem fizjoterapeuci jako pierwsi zauważają zaburzenia przestrzenne u pacjenta i kierują go na terapię do neuropsychologa, a niekiedy dopiero po powrocie ze szpitala do domu rodzina pacjenta zauważa, że coś jest nie tak. 


Jakie problemy mogą się pojawić po udarze prawej półkuli mózgu?

Zaburzenia percepcyjne i wzrokowo-przestrzenne, to bardzo szeroka kategoria zaburzeń obejmująca m.in. mylenie stron lewej i prawej i kierunków świata, trudności w wykonywaniu złożonych czynności, błędne ocenianie odległości i czasu, problemy z liczeniem, czytaniem, pisaniem. Osoby z zaburzeniami przestrzennymi mogą nie radzić sobie z ubieraniem się, poruszaniem się po okolicy, wykonywaniem codziennych czynności (np. zakupów) i ruchów precyzyjnych (np. zapinanie guzików).

Zespół zaniedbywania lewostronnego, objawiający się pomijaniem (ignorowaniem) lewej strony przestrzeni. Osoby z tym schorzeniem nie zauważają przedmiotów i osób znajdujących się po ich lewej stronie. Mogą także ignorować lewą stronę własnego ciała. Zespół zaniedbywania stronnego znacznie utrudnia samodzielne funkcjonowanie (jedzenie, mycie, ubieranie się, zauważanie przedmiotów).

Zaburzenia pamięci krótkotrwałej, polegające na tym, że osoba chora doskonale pamięta wydarzenia z przeszłości, ale nie potrafi powiedzieć, co robiła dziś rano.

Zmienia się sposób mówienia. Osoba po udarze prawostronnym może utracić melodię głosu – wszystkie wypowiedzi brzmią wtedy monotonnie, tak, jakby były wypowiadane przez robota. Mogą pojawić się również trudności w rozumieniu przenośni, odczytywaniu aluzji, rozumieniu mowy ciała.

Zmianie ulega także zachowanie i nastrój - osoby po udarze prawostronnym często stają się impulsywne i drażliwe. Może pojawić się zarówno depresja, jak i euforia.

Brak świadomości choroby. Osoby z zaburzeniami prawopółkulowymi niekiedy nie zdają sobie sprawy ze swoich problemów: Nie zauważają chorych części ciała, nie mają świadomości, że nie mogą nimi poruszać. Może to prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Zdarza się, że osoba z porażeniem lewej części ciała wypada z łóżka, bo chciała wstać bez pomocy, a osoba z zaburzeniami wzrokowo-przestrzennymi próbuje jeździć samochodem.

Wszystkie wspomniane wyżej zaburzenia mogą utrudniać rehabilitację ruchową i są wskazaniem do rehabilitacji funkcji poznawczych. W terapii zazwyczaj proponuje się ćwiczenia przestrzenne, konstrukcyjne, a także zadania ćwiczące pamięć, spostrzegawczość, zdolność liczenia, rozwiązywania abstrakcyjnych zadań i planowania czynności.